Histamine
Histaminearm eten: rust voor je buik, terwijl we de oorzaak zoeken
Histaminearm eten betekent dat je een tijd minder histamine binnenkrijgt, zodat je lichaam minder hoeft af te breken. Dat kan veel rust geven. Toch is het een tijdelijke stap: in mijn praktijk zie ik achter histamineklachten vaak een oorzaak, zoals je maagzuur, je darmflora of stress.

Rose Runderkamp · Orthomoleculair diëtist en darmtherapeut
· bijgewerkt · 5 min lezen

In dit artikel lees je wat histaminearm eten is, waarom het rust kan geven en hoe ik naar de oorzaak zoek. Zoek je vooral een lijst met producten? Lees dan eerst waarom ik die niet geef.
Wat is histaminearm eten?
Histamine is een stof die je lichaam zelf maakt, bijvoorbeeld bij een allergische reactie. Het zit ook in voeding. Normaal breekt een enzym in je darm, diamineoxidase (DAO), de histamine uit je eten grotendeels af. Bij histamine-intolerantie lukt dat minder goed. Er komt dan meer histamine in je lichaam dan je verdraagt: de emmer loopt over.
Histaminearm eten is een tijdelijke manier van eten waarbij je minder histamine binnenkrijgt. Daarbij telt niet alleen wát je eet, maar ook hoe vers het is en hoe je het bewaart. Daardoor vraagt het nogal wat planning.
Op zoek naar een lijst met histaminerijke voeding?
Ik krijg vaak de vraag om een lijst: welke producten bevatten veel histamine, en welke weinig? Die geef ik hier bewust niet. Het principe is wel eenvoudig: hoe langer een product gerijpt, bewaard of gefermenteerd is, hoe meer histamine er vaak in zit.
Lijsten spreken elkaar bovendien tegen. Onderzoekers vergeleken tien histaminearme diëten uit de wetenschappelijke literatuur. Welke producten werden afgeraden, verschilde sterk per dieet; alleen gefermenteerde producten stonden overal op (Sánchez-Pérez e.a., 2021). Ik zie ook dat mensen door zulke lijsten steeds meer gaan schrappen. Wat jij beter even laat staan, hangt af van wat er bij jou speelt.
Wil je histaminearm eten zonder lijstjes naast je bord? Dan kan het histaminearme weekmenu je helpen. Verderop lees je hoe.
Waarom kan histaminearm eten rust geven?
Loopt je emmer steeds over, dan is er minder in gooien een voor de hand liggende eerste stap. Je lichaam hoeft dan minder histamine af te breken. In mijn praktijk zie ik dat dit veel mensen lucht geeft. En die lucht heb je nodig om rustig te kunnen kijken wat er achter je klachten zit.
Waarom is histaminearm eten niet dé oplossing?
Histaminearm eten haalt de druk van de emmer, maar het maakt de emmer niet groter. Het verklaart niet waaróm je histamine slecht verdraagt. In mijn praktijk zie ik dat klachten vaak terugkomen zodra je weer gewoon gaat eten, als de oorzaak niet is aangepakt.
Daarnaast: wie lang streng eet, eet al snel eenzijdig. Terwijl een gevarieerd menu juist goed is voor je darmflora. Daarom zie ik histaminearm eten als een tijdelijke stap, naast het onderzoeken en aanpakken van de oorzaak. Een dieet voor altijd is het niet.
Welke oorzaken zie ik in de praktijk?
Waarom de een histamine slechter verdraagt dan de ander, wordt nog volop onderzocht. Dit zijn de oorzaken die ik in mijn praktijk het vaakst tegenkom:
- Een maagzuurprobleem. Maagzuur is de eerste grote stap van je vertering. Werkt die minder goed, dan komt je eten minder goed voorverteerd in je darm aan.
- Een disbalans in je darmbacteriën. Sommige darmbacteriën kunnen zelf histamine maken. Is de balans verstoord, dan kan er in je darm meer histamine ontstaan.
- Je darmslijmvlies en DAO. DAO wordt vooral in je darmslijmvlies gemaakt. Is dat slijmvlies geprikkeld of minder in balans, dan kan er minder DAO zijn. Ook de doorlaatbaarheid van het darmslijmvlies kan meespelen; dat wordt nog onderzocht.
- Te veel stress. Stress heeft veel invloed op je darmen en je vertering. Ik zie dat histamineklachten vaak toenemen in drukke periodes.
Vaak is het een combinatie. Dat maakt het lastig om er zelf uit te komen, en daarom hecht ik zoveel waarde aan onderzoek. Gebruik je medicijnen? Sommige medicijnen kunnen de afbraak van histamine beïnvloeden. Stop er nooit zelf mee, maar overleg met je huisarts of apotheker.
Wat laat een onderzoek zien?
In het ontlastingsonderzoek dat ik gebruik, meet het lab ook histamine in je ontlasting. Dat is geen test die histamine-intolerantie vaststelt, en wat een afwijkende waarde precies betekent, wordt nog onderzocht. Samen met de rest van de uitslag geeft het wel vaak aanwijzingen. Die uitslag zegt ook iets over je vertering, je maagzuur en de werking van je alvleesklier, je darmflora en ontsteking. En het lab meet markers voor de doorlaatbaarheid van je darmslijmvlies.
Dat alles leg ik naast je klachten en je verhaal: hoe je slaapt, hoeveel stress je hebt, wat je al hebt geprobeerd. Zo hoef ik minder te gissen, en hoef jij niet langer op de gok te schrappen.
Hoe ik werk: in fasen
- In kaart brengen. Het onderzoek, je klachten en je verhaal samen laten zien waar we beginnen.
- Rust in je buik. Tijdelijk histaminearm eten kan daarbij helpen, net als rust in je eetmomenten: drie vaste maaltijden, of vier als je dag daarom vraagt.
- Aanpakken wat erachter zit. Bijvoorbeeld je vertering ondersteunen, je darmflora gericht voeden, met voeding en waar nodig een passend probioticum, en je darmslijmvlies geven wat het nodig heeft.
- Opbouwen en verbreden. Gaat het beter, dan bouwen we je voeding weer op. Het doel is weer gevarieerd eten, met zo min mogelijk beperkingen.
Hoe lang elke fase duurt, verschilt per persoon. Meer over de klachten en de oorzaken lees je op de pagina over histamine-intolerantie.
Hoe helpt het weekmenu bij histaminearm eten?
Histaminearm eten vraagt planning: vers koken, slim bewaren en weten wat er wel en niet in je menu past. Daar helpt het weekmenu bij. Vink je ‘histaminearm’ aan, dan laat de app weg wat op mijn vermijdlijst staat. Je krijgt recepten met bereidingstips en een boodschappenlijst per supermarktafdeling. Jij hoeft dus geen lijsten te onthouden, en je eet toch zo gevarieerd mogelijk.
Het weekmenu is een hulpmiddel om je systeem rust te geven. Het is geen behandeling, stelt geen diagnose en zoekt de oorzaak niet voor je uit. Dat doen we samen, als je dat wilt.
Bronnen (6)
- Comas-Basté e.a. (2020), Histamine Intolerance: The Current State of the Art, Biomolecules (PubMed)
- Schnedl & Enko (2021), Histamine Intolerance Originates in the Gut, Nutrients (PubMed)
- Hrubisko e.a. (2021), Histamine Intolerance: The More We Know the Less We Know. A Review, Nutrients (PubMed)
- Sánchez-Pérez e.a. (2021), Low-Histamine Diets: Is the Exclusion of Foods Justified by Their Histamine Content?, Nutrients (PubMed)
- Voedingscentrum: Voedselovergevoeligheid
- Thuisarts: Ik denk dat ik niet tegen bepaald voedsel kan


